Blijf op de hoogte! Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Asnakech: feminist en koffieboer in één

Haar arabicakoffie Amara Gayo — gayo betekent waterval — heeft meerdere prijzen gewonnen en wordt gekenmerkt door hout- en chocolade-achtige aroma’s. Met een kwaliteitsscore van 93 behoort hij bij de beste koffies van de wereld. Dat is niet het enige dat deze koffie bijzonder maakt: de Ethiopische onderneemster Asnakech Thomas is de enige vrouw in Ethiopië die een koffieplantage bezit – in Ethiopië zijn het eigenlijk altijd de mannen die zich de eigenaar van grond mogen noemen. Hoewel het wettelijk is vastgelegd dat vrouwen wel grond in eigendom mogen hebben, komt dit in de praktijk zo goed als niet voor. Asnakech is een trotse uitzondering op de regel.

De koffieplantage van Asnakech ligt in het bergachtige Amaro-district, in het zuiden van Ethiopië. Wat in 2005 als een hobby begon, liep in de jaren die volgden door succes lichtelijk uit de hand: op dit moment zijn er 10.000 koffieboeren aan haar bedrijf verbonden. Naast de mensen die op haar plantage elke dag de planten verzorgen en de koffiebessen oogsten, zijn er bijvoorbeeld ook de “outgrowers”: kleinschalige boeren die op contractbasis hun groene koffiebonen aan Asnakech verkopen.

De koffiebonen worden op de plantage gewassen, gedroogd en zorgvuldig gesorteerd. Asnakech vertelt ons hoe belangrijk het is om nauwkeurig te werk te gaan: “Vanuit commercieel oogpunt is het essentieel dat alle boeren op dezelfde manier werken. De koffie moet altijd van dezelfde hoge kwaliteit zijn, en het is een nachtmerrie als je ‘nee’ moet verkopen aan klanten omdat je te weinig koffiebonen geoogst hebt. Dankzij trainingen en een officieel onderzoekscentrum waarborgen we de kwaliteit en kwantiteit van onze koffie.”

Dat ook de boeren van een hogere prijs meeprofiteren, is voor Asnakech niet meer dan vanzelfsprekend. “The farmers really have to be on top”, is haar motto. ”Als ik een dag niet naar de plaatselijke koffieveiling ga om koffiebonen in te slaan, staan de boeren ‘s avonds alsnog voor mijn deur omdat hun koffie bij andere opkopers simpelweg niet op waarde wordt geschat.” Volgens Asnakech betaalt zij de boeren ongeveer vier keer meer dan wat ze op de veiling ontvangen.

Asnakech legt uit dat het veel beter is om direct te handelen met (internationale) kopers: “Nog een nadeel van de veiling: daar worden de koffiebonen gemixt tot ‘blends’. Van kwaliteit en tracering blijft dan weinig over.” Internationale kopers die direct zaken met haar en de boeren wil doen, zijn daarom van harte welkom.

Op dit moment is Asnakesh druk bezig om logo’s van verschillende keurmerken op haar koffieverpakking te krijgen. “In Duitsland wordt het ons behoorlijk moeilijk gemaakt, maar met het keurmerk UTZ/Rainforest Alliance zijn we nu bijna rond.” Het mooie is: Amaro Gayo is ook nog eens biologisch, by nature! “De boeren verbouwen hun koffie al eeuwen zonder pesticiden, zonder probleem.”

Nog even over dat landbezit. Dat is voor Asnakech dus niet zomaar een dingetje. “Als ik een leveringscontract teken met boeren, betrek ik daar altijd de vrouw(en) van de koffieboer bij. Op het contract staan de namen van beiden, en pasfoto’s van zowel de man als de vrouw. Daarna wordt er een gezamenlijke rekening geopend bij de bank en kunnen ze allebei bij het geld. Anders bestaat de kans dat de vrouw nooit iets van het geld ziet.”

Asnakech verzorgt trainingen en startkapitaal, speciaal om vrouwen het veld op te krijgen. Er draaien nu zo’n 180 vrouwen mee op de koffieplantages. Sommige van deze vrouwen hebben hun eigen stuk grond met koffieplanten.

Een voorvechter van vrouwenrechten en écht goede koffie dus. Asnakech is gedreven, een tikkeltje streng, maar vooral ook heel gepassioneerd over haar werk. En, hadden we al genoemd dat ze nog klanten zoekt in Nederland?

Foto via Swings Coffee